FNST

Mierzenie ryzyka cz.12

fnst — Mon, 08 Aug 2011 16:21:28 +0000

Zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym w bankach: Rekomendacja M Komisji Nadzoru Bankowego

Rekomendacja 1

Członkowie organów banku rady nadzorczej i zarządu banku powinni być świadomi ważnych aspektów ryzyka operacyjnego w banku, jako odrębnego i podlegającego zarządzaniu rodzaju ryzyka i powinni znać profil ryzyka wynikającego z działalności banku.

Rekomendacja 2

Rada nadzorcza w ramach wypełniania swoich funkcji zatwierdza (akceptuje) opracowane przez zarząd założenia strategii prowadzenia działalności. Założenia te powinny uwzględniać występowanie ryzyka operacyjnego wynikającego z działalności banku, a w szczególności określać ogólne zasady zarządzania tym ryzykiem. Rada nadzorcza powinna dokonywać okresowej oceny realizacji przez zarząd założeń strategii (w szczególności w odniesieniu do zasad zarządzania ryzykiem operacyjnym banku). W tym celu zarząd banku powinien okresowo przedkładać radzie nadzorczej syntetyczną informację na temat skali i rodzajów ryzyka operacyjnego, na które narażony jest bank, prawdopodobieństwa jego występowania, jego skutków i metod zarządzania ryzykiem operacyjnym.

Rekomendacja 3

Zarząd banku odpowiada za opracowanie i wdrożenie strategii zarządzania ryzykiem, w tym za zorganizowanie i funkcjonowanie procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz jeśli to konieczne wprowadzanie niezbędnych korekt w celu usprawnienia tego procesu. Zasady i procedury zarządzania ryzykiem operacyjnym powinny obejmować pełen zakres działalności banku.

Rekomendacja 4

Kontrola i ocena systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz jego regularne przeglądy powinny być dokonywane przez komórkę audytu wewnętrznego, niezależną pod względem operacyjnym i zatrudniającą kompetentny, odpowiednio wyszkolony personel. Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad kontrolą systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz ocenia jej adekwatność i skuteczność.

Rekomendacja 5

W banku powinny w jasny sposób zostać określone kompetencje oraz schematy podległości służbowej w obszarze zarządzania ryzykiem operacyjnym na różnych szczeblach organizacyjnych.

Rekomendacja 6

W banku powinien istnieć udokumentowany proces identyfikacji i oceny zagrożeń związanych z ryzykiem operacyjnym dla wszystkich istotnych obszarów działalności banku oraz wszelkich nowych produktów, procesów i systemów. Identyfikacja i ocena ryzyka operacyjnego wynikającego z nowych produktów, zachodzących procesów i wykorzystywanych systemów powinny nastąpić przed ich wprowadzeniem w życie i zastosowaniem. Bank powinien posiadać udokumentowany proces: oceny wrażliwości banku na zidentyfikowane zagrożenia, badania ich możliwego wpływu na wynik z działalności oraz określenia możliwych zabezpieczeń.

Rekomendacja 7

Wdrożony w banku system regularnego monitorowania zdarzeń operacyjnych powinien umożliwiać obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz regularne przekazywanie zarządowi informacji w tym zakresie.

Rekomendacja 8

Bank powinien dokonywać okresowej weryfikacji skuteczności funkcjonowania wdrożonego systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz jego adekwatności do aktualnego profilu ryzyka banku.

Rekomendacja 9

Bank powinien posiadać plany utrzymania ciągłości działania (w tym plany awaryjne), zapewniające nieprzerwane działanie banku na określonym poziomie, uwzględniające kategorie i czynniki ryzyka operacyjnego.

Rekomendacja 10

Bank powinien ujawniać otoczeniu rynkowemu informacje umożliwiające dokonanie oceny podejścia banku do zarządzania ryzykiem operacyjnym.

Mierzenie ryzyka cz.11

fnst — Thu, 04 Aug 2011 10:04:39 +0000

Wymieniono czynniki ryzyka operacyjnego, przedstawiając zagrożenia możliwe ze strony ludzi, procesów i systemów (w tym teleinformatycznych, związanych z dokumentacją i bezpieczeństwem informacyjnym oraz lokalizacją) oraz przewidywalnych i nieprzewidywalnych zdarzeń zewnętrznych. Podkreślono również możliwość zwiększenia narażenia banku na ryzyko operacyjne w wyniku zlecania czynności na zewnątrz (outsourcing). W kolejnej części Rekomendacji przedstawiono rolę organów banku, rady nadzorczej i zarządu w procesie zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz zwrócono uwagę na jego kulturę organizacyjną i rolę komórki kontroli wewnętrznej. Omówiono proces zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz znaczenie kontroli i działań zabezpieczających (planów awaryjnych, ubezpieczeń, outsourcingu). Wspomniano również o konieczności publicznego ujawniania przez bank informacji na temat zarządzania ryzykiem operacyjnym. W odniesieniu do powyższych treści sformułowano dziesięć rekomendacji, które zostaną przedstawione w następnym poście.

Autorka jest pracownikiem naukowym katedry rachunkowości finansowej Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Mierzenie ryzyka cz.10

fnst — Tue, 02 Aug 2011 13:43:42 +0000

W dokumencie przedstawiono również klasyfikację ryzyka operacyjnego zgodną z zaproponowaną w Nowej Umowie i uwzględnioną we wspomnianym już załączniku nr X dyrektywy 2006/48/WE oraz scharakteryzowano krótko najbardziej popularne metody jego pomiaru.

Dla zarządzania ryzykiem operacyjnym istotne znaczenie ma również Rekomendacja M, przyjęta przez Komisję

Nadzoru Bankowego w 2004 roku. Zapisy Rekomendacji zostały oparte na opracowanych przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego „Zasadach dobrych praktyk w zakresie zarządzania i nadzoru nad ryzykiem operacyjnym”. Jednym z głównych jej celów było ustalenie zasad zintegrowanego systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym, w kontekście przygotowania banków do spełnienia założeń Nowej Bazylejskiej Umowy Kapitałowej przy wyliczaniu wymogu kapitałowego z jego tytułu. W Rekomendacji zdefiniowano ryzyko operacyjne i przeprowadzono jego klasyfikację zgodnie z ustaleniami Komitetu.

Mierzenie ryzyka cz.9

fnst — Sat, 30 Jul 2011 16:45:08 +0000

Drugi dokument skierowano do banków, które zamierzają stosować zaawansowane metody pomiaru ryzyka kredytowego i operacyjnego dla celów obliczania wymogów kapitałowych. Jego celem było przedstawienie procedur zatwierdzania zaawansowanych metod pomiaru i zarządzania ryzykiem kredytowym i operacyjnym wraz z konstrukcją wniosku, jaki musi sporządzić bank w tej sprawie, oraz prezentacja podstawowych informacji temat mechanizmów działania tych metod. Zaznaczono, że przy opracowywaniu propozycji w zakresie zaawansowanych metod pomiaru nadzór bankowy miał na uwadze obciążenia administracyjne banków, wynikające z konieczności wprowadzenia nowych regulacji oraz zachowanie konkurencyjności polskiego sektora bankowego. Informacje, które bank musi przedstawić we wniosku o zatwierdzenie zaawansowanych metod pomiaru wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego podzielono na dwanaście części.

Mierzenie ryzyka cz.8

fnst — Wed, 27 Jul 2011 21:27:03 +0000

Opracowane przez GINB wytyczne dla banków w odniesieniu do zarządzania ryzykiem operacyjnym opublikowano w formie dwóch dokumentów konsultacyjnych zatytułowanych „Metody proste wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego” oraz „Walidacja zaawansowanych metod wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego i operacyjnego”.

Pierwszy dokument został skierowany do banków, Związku Banków Polskich, Krajowego Związku Banków Spółdzielczych oraz instytucji finansowych i uczestników rynku finansowego. W publikacji, uwzględniającej wytyczne projektów dyrektyw UE, zawarto charakterystykę metody podstawowego wskaźnika, standardowej oraz alternatywnej metody standardowej. Przedstawiono także tzw. opcje narodowe, czyli rozwiązania proponowane przez GINB z prośbą o ustosunkowanie się do nich wyrażoną w formie bezpośrednich pytań. Zaznaczono, że wytyczne dotyczące stosowania prostych metod pomiaru wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego i kredytowego wejdą w życie l stycznia 2007, a regulacje dotyczące metod zaawansowanych rok później.

Mierzenie ryzyka cz.7

fnst — Mon, 25 Jul 2011 14:11:04 +0000

wytyczne w polsce

Trzeci poziom regulacji odnosi się do rozwiązań przyjętych na szczeblu krajowym przez polskie organy nadzoru bankowego: Komisję Nadzoru Bankowego i jej organ wykonawczy Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, wydzielony organizacyjnie w strukturze Narodowego Banku Polskiego.

5 lipca 2006 roku Komisja Nadzoru Bankowego upoważniła przewodniczącego KNB do przekazania ministrowi finansów propozycji zmian przepisów ustawy Prawo bankowe, transponujących do polskiego porządku prawnego postanowienia dyrektywy 2006/48/WE oraz dyrektywy 2006/49/WE. Opracowane projekty uchwał KNB dotyczą m.in:

szczegółowych zasad funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz szczegółowych warunków szacowania przez banki kapitału wewnętrznego i dokonywania przeglądów procesu szacowania i utrzymywania kapitału wewnętrznego, zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka, szczegółowych zasad i sposobu ujawniania przez banki informacji o charakterze jakościowym i ilościowym dotyczących adekwatności kapitałowej oraz zakresu informacji podlegających ujawnianiu.

Mierzenie ryzyka cz.6

fnst — Fri, 22 Jul 2011 09:27:18 +0000

Druga z wymienionych dyrektyw, dyrektywa 2006/49/WE, ustanawia wymogi adekwatności kapitałowej dla firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych określając zasady obliczania funduszy własnych oraz zasady nadzoru ostrożnościowego. W dyrektywie zaznaczono, że fundusze własne mogą służyć do wyrównywania strat, których wartość przewyższa poziom zysków, zapewniając w ten sposób ciągłość działania instytucji oraz ochronę inwestorów. Podkreślono, że ryzyko operacyjne ma istotne znaczenie dla wymienionych instytucji i wymaga pokrycia przy pomocy funduszy własnych. Zaznaczono również, że konieczne jest uwzględnienie różnorodności instytucji w Unii Europejskiej, poprzez ustanowienie alternatywnych metod w zakresie jego pomiaru i zarządzania nim.

Ponieważ prawnie wiążące dla Polski postanowienia znajdują się w zaprezentowanych dyrektywach, wszelkie odmienności pomiędzy Nową Bazylejską Umową Kapitałową a dyrektywami będą interpretowane na korzyść zapisów dyrektyw.

Mierzenie ryzyka cz.5

fnst — Wed, 20 Jul 2011 13:15:41 +0000

W dyrektywie zaznaczono, że ryzyko operacyjne ma istotne znaczenie dla działalności instytucji kredytowych i wymaga pokrycia za pomocą funduszy własnych. Podkreślono konieczność uwzględnienia różnorodności instytucji kredytowych w obrębie Unii, poprzez umożliwienie stosowania alternatywnych metod obliczania wymogów kapitałowych z jego tytułu. Metody te mają uwzględniać ich odmienną wrażliwość na ryzyko i charakteryzować się różnym stopniem złożoności. Stwierdzono, że należy zachęcać instytucje do stosowania zaawansowanych metod, które są bardziej wrażliwe na ryzyko. Uwzględniając ciągły rozwój sposobów pomiaru i zarządzania ryzykiem operacyjnym, uznano za konieczne dokonywanie odpowiednich aktualizacji przepisów w tym zakresie. W odniesieniu do prostych metod obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego zaznaczono konieczność uwzględnienia ubezpieczenia jako czynnika zmniejszającego wysokość wymogu.

Mierzenie ryzyka cz.4

fnst — Sun, 17 Jul 2011 11:41:19 +0000

Zaprezentowana w dyrektywie 2006/48/WE definicja ryzyka operacyjnego jest zbieżna z propozycją Komitetu Bazylejskiego i określa je jako „ryzyko straty wynikające z nieodpowiednich lub zawodnych procedur wewnętrznych, błędów ludzi i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych”. W dyrektywie zaznaczono, że obejmuje ona również ryzyko prawne i podkreślono, że niezależnie od prezentowanej definicji bank może sam zdefiniować ryzyko operacyjne. Opracowane i przyjęte pojęcie powinno jak najlepiej odpowiadać stosowanym przez bank procedurom związanym z tym ryzykiem. Dodano również, że w celu zapewnienia możliwości prowadzenia bieżącej działalności i ograniczenia strat w przypadku poważnego zakłócenia działalności banku należy opracować plany awaryjne i plany utrzymania kontynuacji działania. W załączniku nr X dyrektywy scharakteryzowano metody pomiaru wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego oraz warunki ich stosowania.

Mierzenie ryzyka cz.3

fnst — Thu, 14 Jul 2011 15:35:27 +0000

Regulacje Unijne

Drugi poziom regulacji dotyczy rozwiązania przyjętego na szczeblu Unii Europejskiej. W lipcu 2006 roku dyrektywa 93/6/EWG i inne dyrektywy w sprawie adekwatności kapitałowej (określane wspólnym mianem dyrektyw GAD) zostały uchylone poprzez Dyrektywę 2006/49/WE z 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych (wersja przeredagowana), natomiast dyrektywa 2000/12/WE została zastąpiona dyrektywą 2006/48AVE z 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe. Dwie wymienione dyrektywy z 2006 roku składają się na pakiet przepisów zwanych Capital Reąuirements Directive (CRD) i obie mają być stosowane przez państwa członkowskie od l stycznia 2007, z wyjątkiem niektórych zapisów stosowanych w terminie późniejszym. Ich celem jest przede wszystkim wprowadzenie proponowanego w Nowej Umowie podejścia do obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego i operacyjnego oraz podkreślenie konieczności rozwoju metod zarządzania ryzykiem. Efektem tych działań powinna być lepsza ochrona inwestorów, wzrost zaufania do instytucji finansowych oraz zwiększenie stabilności finansowej i konkurencyjności gospodarki Unii Europejskiej.